SQL چیست؟

 در این مقاله میخواهیم به ضرورت یادگیری زبان SQL و تمرین SQL بپردازیم. اما ابتدا بدانیم SQL چیست. زبان SQL یا Structured Query Language یک زبان استاندارد برای مدیریت و تحلیل داده‌ها در پایگاه‌های داده رابطه‌ای است. با استفاده از SQL می‌توان داده‌ها را ایجاد، ویرایش، حذف و بازیابی کرد.

این زبان به مدیران پایگاه داده، تحلیلگران و توسعه‌دهندگان کمک می‌کند تا اطلاعات ذخیره‌شده در جداول را به شکلی دقیق و سریع مدیریت کنند.لذا داشتن تسلط به کویری نویسی با SQL بسیار مهم است. این امر نیاز به تمرین SQL دارد.

SQL شامل بخش‌های مختلفی مانند DDL برای ایجاد ساختار جدول‌ها، DML برای دستکاری داده‌ها، و DQL برای جستجو و پرس‌وجوی اطلاعات است. دستورات معروفی مثل SELECT، INSERT، UPDATE و DELETE ابزارهای اصلی کار با داده هستند.

امروزه تقریباً تمام سیستم‌های مدیریت پایگاه داده مثل MySQL، SQL Server، PostgreSQL و Oracle از SQL پشتیبانی می‌کنند. همچنین به دلیل سادگی و قدرت بالا، SQL یکی از مهارت‌های ضروری در علم داده، تحلیل کسب‌وکار، توسعه نرم‌افزار و هوش تجاری محسوب می‌شود. این زبان امکان ساخت گزارش‌ها، تحلیل آماری و مدیریت مؤثر داده‌ها را فراهم می‌کند.

لهجه یا Dialect

در SQL، اصطلاح لهجه (Dialect) به نسخه‌ها یا پیاده‌سازی‌های مختلف این زبان در سیستم‌های مدیریت پایگاه داده اشاره دارد. هر دیتابیس مانند MySQL، SQL Server، PostgreSQL و Oracle از استاندارد SQL پیروی می‌کند، اما برخی دستورات، توابع و امکانات آن‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. به همین دلیل به این تفاوت‌ها «لهجه» گفته می‌شود.

به‌طور مثال، نوع نوشتن توابع رشته‌ای، نحوه محدود کردن نتایج (LIMIT در MySQL و TOP در SQL Server)، یا توابع تاریخ در هر سیستم متفاوت است. شناخت این لهجه‌ها برای توسعه‌دهندگان و تحلیلگران ضروری است تا بتوانند کوئری‌های سازگار و بهینه برای هر پایگاه داده بنویسند.

به عنوان مثال مایکروسافت آن را TSQL یا Transact SQL می نامد. اوراکل آن را PLSQL می نامد. اما در کل چون زبان SQL، زبانی استاندارد است؛ این لهجه ها بسیار به هم شبیه هستند.

اهمیت تسلط بر SQL برای متخصصان علم داده و تحلیل داده

تسلط به کوئری‌نویسی در SQL یکی از مهارت‌های حیاتی در علم داده، تحلیل داده و هوش تجاری است. بخش بزرگی از داده‌های سازمانی در پایگاه‌های داده رابطه‌ای ذخیره می‌شود و تحلیلگر بدون توانایی نوشتن کوئری‌های دقیق نمی‌تواند داده‌های موردنیاز را استخراج کند. مهارت در SQL امکان فیلتر کردن، پاک‌سازی، تجمیع، و ترکیب داده‌ها را فراهم می‌کند؛ مراحلی که اساس هر تحلیل حرفه‌ای هستند.

در BI نیز ساخت داشبوردها و گزارش‌های قابل اعتماد وابسته به کوئری‌های بهینه است. کوئری‌نویسی قوی باعث افزایش سرعت تحلیل، کاهش خطا و دسترسی بهتر به بینش‌های ارزشمند کسب‌وکار می‌شود.

مایکروسافت SQL Server

سیستم‌های مدیریت پایگاه داده (DBMS) هسته اصلی انقلاب دیجیتال هستند و تاریخچه آن‌ها به دهه 1960 بازمی‌گردد. در آغاز، مدل‌های سلسله‌مراتبی و شبکهای غالب بودند، اما این سیستم‌ها پیچیده و سفت و سخت بودند. انقلاب واقعی در سال 1970 با معرفی مدل رابطه‌ای توسط “ادگار کاد” رخ داد. این ایده که داده‌ها در جداولی ساده و مرتبط سازماندهی شوند، بنیان اکثر سیستم‌های مدرن امروزی را بنا نهاد.

مایکروسافت SQL Server در زمینه یک داستان موفقیت قابل توجه است. این داستان در اواخر دهه 1980 با همکاری مایکروسافت و سایبیس (Sybase) برای تولید “SQL Server 1.0” برای سیستم عامل OS/2 آغاز شد. این همکاری در سال 1994 به پایان رسید و هر شرکت مسیر خود را در پیش گرفت. مایکروسافت نسخه 6.0 را به طور مستقل توسعه داد و سپس با معرفی SQL Server 2000، آن را به یک پلتفرم enterprise-level کاملاً قدرتمند تبدیل کرد.نسخه‌های بعدی، هر کدام قابلیت‌های انقلابی را معرفی کردند:

• SQL Server 2005: با موتور پایگاه داده یکپارچه، سرویس‌های گزارش‌گیری و ابزارهای پیشرفته مدیریتی، بلوغ قابل توجهی یافت.

• SQL Server 2008: بر روی قابلیت اطمینان و امنیت با ویژگی‌هایی مانند Transparent Data Encryption (TDE) متمرکز شد.

• SQL Server 2012: قابلیت‌های کلودی و در دسترس بودن بالا را با ویژگی‌هایی مانند گروه در دسترس بودن همیشه‌روش (AlwaysOn) تقویت کرد.

• SQL Server 2016: با پشتیبانی داخلی از تحلیل‌های پیشرفته و یکپارچه‌سازی با R، به وضوح مرز بین پایگاه‌های داده تراکنشی و تحلیلی را کمرنگ کرد.

مایکروسافت یکی از محبوبترین نرم افزارهای مدیریت دیتابیس با نام Microsoft SQL Server را تولید میکند.  برای کویری نویسی در SQL Server باید با TSQL آشنا باشیم.  محیط کویری نویسی مایکروسافت SSMS یا SQL Server Management Studio نام دارد. برای یادگیری نصب Microsoft SQL Server و SSMS می توانید به این لینک مراجعه کنید. همچنین برای سایر آموزشهای SQL Server به این لینک مراجعه کنید.

تمرین SQL و کویری نویسی

یادگیری زبان SQL برای کسانی که علاقه مند به فعالیت در حوزه های شغلی مرتبط با علم داده هستند؛ یادگیری کویری نویسی با زبان SQL، بسیار حیاتی است. یکی از نیازهای کسانی که به تازگی SQL را فراگرفته اند؛ سوالاتی برای تمرین SQL  و کویری نویسی است.

در این مقاله قصد داریم کتابی را برای تمرین SQL و کویری نویسی معرفی کنیم.  نام این کتاب Practice SQL Problems و نوشته خانم Sylvia Moestl Vasilik است. این کتاب شامل 57 سوال کویری نویسی به همراه پاسخ کامل آنها است. سوالات از سطح ساده شروع شده و تا سطح متوسط پیش می رود.

مباحثی مثل شرط گذاری بر روی انواع ستون ها، توابع تجمیعی و Group BY، Sub Query، Join و حتی CTE در سوالات این کتاب مطرح شده است. برای دانلود این کتاب می توانید بر روی سوالات و پاسخ تمرین SQL کلیک کنید. همچنین برای دانلود دیتابیس مورد استفاده در این کتاب بر روی این لینک کلیک کنید.

برای نصب دیتابیس کافی است فایل دیتابیس را در SSMS باز کرده دکمه F5 صفحه کلید و یا آیکون Execute را در SSMS بفشارید.

پایان