
معرفی و دانلود رایگان کتاب The Definitive Guide to DAX نوشته روسو و فراری؛ مرجع کامل آموزش دکس و Power BI
- عباس فرمانی
- معرفی کتاب
- 2025/09/26
زبان DAX یا همان Data Analysis Expressions یکی از مهمترین زبانهای محاسباتی و مدلسازی داده در حوزه هوش تجاری (Business Intelligence) است. این زبان به کاربران اجازه میدهد محاسبات پیچیده، تحلیلهای پیشرفته و مدلهای دادهای بسیار دقیق را در ابزارهایی مانند Power BI، SQL Server Analysis Services و Excel پیادهسازی کنند. اهمیت یادگیری و آموزش دکس امروز به حدی بالاست که بسیاری از متخصصان داده آن را جزو مهارتهای ضروری برای موفقیت در پروژههای آموزش Power BI میدانند.
کتاب The Definitive Guide to DAX نوشتهی دو استاد برجسته این حوزه یعنی مارکو روسو (Marco Russo) و آلبرتو فراری (Alberto Ferrari)، مرجعی جامع و معتبر برای یادگیری اصول و مفاهیم پایه تا تکنیکهای پیشرفته زبان دکس است. روسو و فراری که از بنیانگذاران وبسایت SQLBI نیز هستند، سالها تجربه تدریس و تحقیق خود را در این کتاب گردآوری کردهاند و آن را به منبعی ارزشمند برای هر کسی که به دنبال آموزش DAX و حرفهای شدن در Power BI است تبدیل کردهاند. برای دانلود رایگان کتاب Definitive Guide to DAX کلیک کنید.
این کتاب شامل ۲۰ فصل است که هر کدام جنبهای از دنیای دکس را پوشش میدهد. در ادامه مروری بر فصلهای کتاب خواهیم داشت:
فصل ۱: What is DAX?
در این فصل به معرفی کلی زبان دکس پرداخته میشود. روسو و فراری توضیح میدهند که DAX چه تفاوتی با زبانهایی مثل SQL و فرمولنویسی در Excel دارد. خواننده یاد میگیرد که چرا آموزش DAX برای درک درست از مدل داده در Power BI ضروری است.
فصل ۲: Introducing DAX
اینجا مبانی اولیه مثل انواع دادهها، عملگرها و ساخت ستونهای محاسباتی و Measures توضیح داده میشود. این بخش برای کسانی که تازه وارد مسیر آموزش power bi شدهاند بسیار کلیدی است.
فصل ۳: Using Basic Table Functions
نویسندگان توابع مهمی مثل FILTER، VALUES و ALL را معرفی میکنند. در آموزش دکس این توابع پایهای هستند زیرا تقریبا در هر پروژه Power BI بهکار میروند.
فصل ۴: Understanding Evaluation Contexts
یکی از مهمترین مفاهیم در DAX، بحث Evaluation Context است. این فصل تفاوت بین Row Context و Filter Context را توضیح میدهد و نشان میدهد چگونه در آموزش dax درک درست این موضوع باعث نوشتن فرمولهای دقیقتر میشود.
فصل ۵: CALCULATE و CALCULATETABLE
تابع CALCULATE قلب دکس است. روسو و فراری نشان میدهند که چطور میتوان با آن محاسبات پیچیده ایجاد کرد. این فصل از کلیدیترین بخشهای آموزش دکس است.
فصل ۶: Variables
استفاده از متغیرها (VAR) باعث میشود کدهای دکس خواناتر، سریعتر و بهینهتر باشند. در آموزش dax یادگیری متغیرها به کاربران کمک میکند تا مدلهای حرفهایتری در Power BI بسازند.
فصل ۷: Iterators and CALCULATE
اینجا توابعی مانند SUMX، AVERAGEX و RANKX آموزش داده میشود. این توابع برای کارهای تحلیلی در Power BI حیاتیاند. روسو و فراری کاربرد آنها را با مثالهای واقعی توضیح میدهند.
فصل ۸: Time Intelligence
توابع زمان مانند TOTALYTD، SAMEPERIODLASTYEAR و DATEADD بخش مهمی از آموزش دکس هستند. این فصل به تحلیل دادههای زمانی در پروژههای Power BI اختصاص دارد.
فصل ۹: Calculation Groups
در این فصل با قابلیت جدید Calculation Groups آشنا میشویم که مدیریت محاسبات تکراری را ساده میکند. این موضوع برای متخصصانی که دورههای آموزش Power BI را دنبال میکنند بسیار مفید است.
فصل ۱۰: Filter Context
این فصل ابزارها و توابع پیشرفتهای مثل HASONEVALUE و TREATAS را معرفی میکند که در مدیریت فیلترها در Power BI کاربرد دارند.
فصل ۱۱: Hierarchies
سلسلهمراتبها در مدلهای داده بسیار مهماند. در این فصل نحوه مدیریت سلسلهمراتب والد/فرزند و محاسبات درصدی روی سطوح مختلف توضیح داده میشود.
فصل ۱۲: Working with Tables
نویسندگان ترکیب جداول با UNION، CROSSJOIN و INTERSECT را توضیح میدهند. این مهارتها بخش جدانشدنی از آموزش dax هستند.
فصل ۱۳: Authoring Queries
اینجا کار با ابزار DAX Studio آموزش داده میشود. نوشتن Query و استفاده از EVALUATE برای تست فرمولها از موضوعات کلیدی این بخش است.
فصل ۱۴: Advanced DAX Concepts
در این فصل به مفاهیم پیشرفته مثل expanded tables و shadow filter contexts پرداخته میشود. این مباحث بیشتر برای کسانی مفید است که مراحل حرفهایتر آموزش دکس را دنبال میکنند.
فصل ۱۵: Advanced Relationships
روسو و فراری در این فصل روابط پیچیده مانند many-to-many و virtual relationships را با مثال توضیح میدهند.
فصل ۱۶: Advanced Calculations
محاسبات پیشرفته مانند بودجه در برابر فروش یا محاسبه فروش سال قبل در این فصل بررسی میشود.
فصل ۱۷: The DAX Engines
درک معماری موتور دکس شامل Formula Engine و Storage Engine برای بهینهسازی بسیار مهم است. این بخش در دورههای آموزش Power BI هم معمولا تدریس میشود.
فصل ۱۸: Optimizing VertiPaq
روشهای بهینهسازی VertiPaq، مثل کاهش cardinality ستونها، در این فصل توضیح داده میشود. این موضوع برای بهبود عملکرد مدلهای داده حیاتی است.
فصل ۱۹: Analyzing DAX Query Plans
اینجا یاد میگیرید چگونه Planهای Query را تحلیل کنید و گلوگاهها را در محاسبات دکس بیابید.
فصل ۲۰: Optimizing DAX
آخرین فصل به استراتژیهای بهینهسازی کدهای دکس، کاهش زمان اجرا و بهبود عملکرد در پروژههای Power BI اختصاص دارد.
نتیجهگیری
کتاب The Definitive Guide to DAX نوشته مارکو روسو و آلبرتو فراری یکی از بهترین منابع برای آموزش دکس و آموزش Power BI است. چه تازه شروع کرده باشید و چه سالها تجربه در تحلیل داده داشته باشید، مطالعه این کتاب شما را در مسیر حرفهای شدن در DAX قرار میدهد. روسو و فراری با مثالهای واقعی، توضیحات دقیق و تمرکز بر بهینهسازی، این کتاب را به یک مرجع بیرقیب در دنیای داده تبدیل کردهاند. اگر به دنبال یادگیری عمیق DAX و ارتقای مهارتهای خود در Power BI هستید، این کتاب انتخابی بینظیر است.