آموزش ۲ روش ایجاد نمودار پارتو (Pareto Chart) در Power BI
نمودار پارتو (Pareto Chart) یکی از مهمترین ابزارهای تحلیل داده در آمار، کنترل کیفیت و هوش تجاری است. این نمودار به شما کمک میکند تا عوامل اصلی مؤثر در یک مسئله یا نتیجه را شناسایی کنید. اصل پارتو که به «قاعده ۸۰/۲۰» معروف است، میگوید معمولاً ۸۰ درصد نتایج از ۲۰ درصد عوامل ناشی میشود. مثلاً ۸۰ درصد شکایات مشتریان ممکن است فقط مربوط به ۲۰ درصد مشکلات اصلی باشد. استفاده از نمودار پارتو (Pareto Chart) در نرم افزار Power BI نیز به تحلیل هایی مثل تحلیل مشتریان یا کالا ها کمک فراوانی میکند.
نمودار پارتو با ترکیب یک نمودار میلهای (Bar Chart) و یک نمودار خطی (Line Chart) ساخته میشود. محور افقی معمولاً شامل عوامل یا دستهها (مثلاً نوع خطاها یا کالاها) است و محور عمودی سمت چپ مقدار تجمعی (مثل تعداد یا مبلغ) را نشان میدهد، در حالی که محور سمت راست درصد تجمعی را نمایش میدهد.
در آموزش ویدیویی زیر به مدت ۱۸ دقیقه، ۲ روش ساخت نمودار پارتو (Pareto Chart) را در Power BI بررسی میکنیم. فایلهای مورد استفاده در این آموزش را نیز دانلود کنید.
نمودار پارتو چیست و کاربرد آن در آمار و هوش تجاری
نمودار پارتو در آمار یکی از ابزارهای مهم در تحلیل دادههای توصیفی است. هدف آن تمرکز بر مهمترین عوامل در بین مجموعهای از دادههاست. مثلاً در تحلیل فروش، میتوان مشخص کرد کدام کالاها بیشترین سهم از فروش را دارند. در ساخت داشبورد با نرم افزارهای هوش تجاری مثل Power BI نیز می توان از این نمودار استفاده زیادی برد.
نمودار پارتو در کنترل کیفیت نیز نقش مهمی دارد. در فرایند تولید، میتوان از این نمودار برای شناسایی علل اصلی نقصها استفاده کرد. تیمهای کنترل کیفیت با استفاده از نمودار پارتوگراف، متوجه میشوند که حذف چند علت اصلی میتواند بیشترِ مشکلات را از بین ببرد.به طور خلاصه، کاربردهای اصلی نمودار پارتو عبارتند از:
- شناسایی مهمترین علل مشکلات در فرآیندها
- بهبود کیفیت و کاهش خطاها
- تحلیل فروش و شناسایی کالاهای پرفروش
- اولویتبندی اقدامات اصلاحی
- تصمیمگیری دادهمحور در مدیریت
رسم نمودار پارتو در اکسل
نمودار پارتو در اکسل بهراحتی قابل رسم است و یکی از محبوبترین روشهای تحلیل داده در سطح سازمانی است. برای رسم آن مراحل زیر را انجام دهید:
دادههای خود را آماده کنید. بهعنوان مثال، در یک ستون نوع خطاها و در ستون دیگر تعداد وقوع آنها را وارد کنید.
دادهها را به ترتیب نزولی (بیشترین به کمترین مقدار) مرتب کنید.
از منوی Insert → Charts → Recommended Charts→Histogram→ Pareto گزینهی نمودار پارتو را انتخاب کنید.
اکسل بهطور خودکار میلهها و منحنی درصد تجمعی را ایجاد میکند.
اگر از نسخههای قدیمیتر اکسل استفاده میکنید، میتوانید با ساخت یک نمودار ستونی و افزودن یک Series خطی با درصد تجمعی بهصورت دستی، نمودار Pareto را شبیهسازی کنید.در اکسل، امکان تغییر رنگ میلهها، تنظیم محور درصد تجمعی و افزودن برچسب دادهها (Data Labels) نیز وجود دارد تا نمودار خواناتر شود.
نمودار پارتو (Pareto Chart) در Power BI
در Power BI نیز میتوان بهراحتی نمودار پارتو را ترسیم کرد، اما برخلاف اکسل، بهصورت پیشفرض چنین نموداری وجود ندارد. برای ساخت آن باید از Custom Visuals استفاده کنید. یکی از بهترین گزینهها، “Pareto Chart by SIO2Graphics” یا “Pareto+ SIO2Graphics” است که از طریق AppSource قابل نصب هستند.
مراحل کار:
وارد Power BI شوید و دادههای فروش یا خطا را بارگذاری کنید.
از قسمت Visualizations → Import Visual From a File، فایل این نمودار را که قبلا دانلود کرده اید انتخاب کنید.
این Visual را اضافه کرده و فیلدهای خود را تنظیم کنید (Category برای محور X، مقدار عددی برای محور Y).
درصد تجمعی بهصورت خودکار توسط Visual محاسبه و نمایش داده میشود.
این روش برای کاربران غیرتخصصی سریع و ساده است و نیازی به نوشتن DAX ندارد.
ساخت نمودار پارتو با DAX در Power BI
اگر بخواهید نمودار پارتو در Power BI را بدون کاستوم چارت و فقط با DAX بسازید، باید محاسبات تجمعی را خودتان انجام دهید. فرض کنیم دو جدول دارید:
جدول DimProduct شامل نام کالاها
جدول FactSales شامل
مقادیر Amount
مراحل ساخت با DAX
ابتدا یک Measure برای فروش دلاری بسازید.
سپس مقدار تجمعی فروش را محاسبه کنید.
- درصد تجمعی فروش را محاسبه کنید.
- حالا در گزارش، محور افقی را ProductName قرار دهید و دو
Measure محاسبه شدهTotal Sales(بهصورت ستون) وCumulative %(بهصورت خط) را در یک Line and Stacked Column Chart نمایش دهید.نتیجهگیری
نمودار پارتو چیست؟ ابزاری ساده اما قدرتمند برای تمرکز بر مهمترین عوامل در یک مجموعه داده است. این نمودار نهتنها در آمار و کنترل کیفیت کاربرد فراوان دارد، بلکه در ابزارهای مدرنی مثل Excel و Power BI نیز قابل پیادهسازی است.
در اکسل میتوان آن را با چند کلیک رسم کرد، و در Power BI هم یا با کاستوم ویژوالها یا با فرمولهای DAX میتوان نمودار Pareto را ساخت. استفاده از این نمودار به مدیران و تحلیلگران کمک میکند تا منابع خود را روی مهمترین عوامل تأثیرگذار متمرکز کنند و در نتیجه تصمیمهای هوشمندانهتری بگیرند.
آیا این نوشته برایتان مفید بود؟
